Çene eklemi nasıldır?
Diğer eklemlere benzer mi?

Çene eklemi kafatası ile alt çene kemiğinin birleştiği yerde,kulağın hemen önünde yer alan küçük bir eklemdir.Alt çenenin hareket ve işlevlerini yapmasına izin verir.Diğer eklemlere yapı olarak benzese de çalışma biçimi olarak farklıdır ve vücutta kombine çalışarak aynı işi yapan iki eklemin olduğu başka bir bölge yoktur

Ortodontik   Tedavide   Haute Couture  Dönemi

Çarpık dişlerin tedavisinde kullanılan braketler ,yani diş üzerine yapıştırılan unsurlar ,genellikle estetik kaygıların başlıca kaynağı olup kişilerin tedaviyi istememesinde baş rolü oynarlar. Dünyaca ünlü sağlık kuruluşları da bu estetik kaygıları giderecek alternatif tedavi aygıtlarını geliştirmek için yıllardır çaba sarf etmektedirler. Bugün erişkinlere ortodontik tedaviyi kabul ettirebilecek estetik şeffaf braketler, şeffaf plaklar(invisaline),dil tarafından uygulanan lingual tedavi aygıtları hep bu çabaların ürünleridir.

İnsan vücudunu incelediğinizde, her bölgesi mükemmel çalışan biyo-mekanik bir yapı özelliğindedir.Bütünü ise bir orkestranın uyum ve ahengini sergiler. İlgi alanımızdaki diş,çene ve yüz bölgesinde de bu uyum hassas dengelerle sağlanmaktadır.Bize düşen ise mevcut dengeleri korumaktır.
Dişler ağız içerisinde ; dış taraftan yanak ve dudak, içeriden ise dilin baskısının sıfırlandığı nötral yani basınçsız bir alan üzerinde sıralanırlar.Dik yöndeki konumlarını ise karşıt çenedeki dişlerle ilişkileri belirler. Ön-arka yönde komşu dişle teması mevcut konumunu korumasını sağlar.Söz konusu denge halinde, dişlerin köklerini çevreleyen kemik ve diş eti dokusunun sağlığı ve bütünlüğünün de önemi tartışılamaz.

Bu hassas denge halini bozmak için çoğu zaman tek bir dişin çekimi yeterlidir.Çekilen dişin yerine vakit geçirmeden,çocuklarda ‘’yer tutucu’’,erişkinlerde ise uygun bir protez yapılmalıdır.Yapılmazsa ne olur?Ön-arka yönde; çekim boşluğuna komşu dişler, arkadaki daha fazla olmak üzere, çekim boşluğuna doğru devrilirler.Dik yönde ise;karşıt çenedeki diş çekim boşluğuna doğru uzar.Sonuç olarak, çocuklarda alttan gelecek daimi dişlere yer kalmaz ve ortodontik bozukluk oluşur,erişkinlerde ise protez yapmak çok zorlaşır.Şöyle ki,devrilen dişleri köprü ayağı olarak kullanmak için ya ortodontik tedavi ile dikeltmek,yada kanal tedavisi yapmak gerekecektir.Karşıt çeneden çekim boşluğuna doğru uzamış olan dişin düzeltilmesi ise ayrı bir sorundur.

Diş eti çekilmesi ve buna paralel olarak dişi çevreleyen kemik dokusunun azalmasıyla dişlerde konum değişiklikleri olur. Bu durumda da dişlerdeki denge halinde bozulmalar olacaktır.Yine dişleri çevreleyen yumuşak dokulardaki değişiklikler de aynı sonucu doğuracaktır.Yumuşak doku değişiklikleri; makroglossi dediğimiz büyük dil,yetersiz alt yada üst dudak,ağzın sürekli açık kalmasıyla yanak kaslarının basıncı ve çevre yumuşak dokularda gelişebilecek herhangi kistik,tümöral veya uzun süreli enfeksiyona bağlı gelişimler olarak sayılabilir.

Kötü alışkanlıklar da dişlerin denge halini bozan çevresel etkenlerden sayılabilir. Dudak,dil yada parmak emmek,uzun süreli yalancı emzik kullanmak, tırnak yemek, kalem ısırmak, pipo alışkanlığı ve benzerlerinin dişlerin konumları üzerine doğrudan etkileri vardır.
Peki,hekimlerin yaptığı hatalardan kaynaklanabilecek sorunlar yok mu?Yüksek yapılmış bir dolgu,doğru uygulanmamış bir protez, süt dişinin erken çekimi sonrasında yer tutucu yapılmaması,erişkinlerde yapılan çekim sonrasında hastanın proteze yönlendirilmemesi,yumuşak dokulardaki değişimleri veya hastanın ağız solunumu yaptığının fark edilmemesi v.b. ‘’iyatrojenik faktörler’’yani hekim hatalarından kaynaklanan etkenler olarak sayılabilir.

Dişler bulundukları yere çiviyle çakılmış gibi durmazlar. Dişlerin hayat boyu öne doğru gelmeye meyilleri vardır.Komşu dişlerden birindeki çürüğün meydana getirdiği boşluğa bile diğer dişler kayabilir.Onun için,gerek süt,gerekse daimi dişlerdeki çürüklerin derhal tedavisi yapılmalıdır.
Bahsettiğimiz çeşitli etkenlerden dolayı diş kavisindeki dengenin bozulmasıyla çiğneme kuvvetlerinin çene kemiği ve eklemine yansıması fizyolojik sınırlarda olmayıp,çene kemiği ve eklemine zarar verir nitelikte , patolojik olacaktır.Dişlerin bozulan dengesi böylece tüm çene-yüz sistemini etkileyebilir.

Yaşamınızda hiçbir dengenin bozulmaması dileğiyle…

* Diş taşlarını temizletmek zararlıdır.
Kesinlikle yanlış.Diş taşı, diş ile dişeti arasında birikerek, zamanla dişetinin çekilmesine ve beraberinde dişi çevreleyen kemik dokusunun yüksekliğinin azalmasına neden olur.Bunun sonucunda da dişeti hastalıkları ve dişlerde sallanmalar meydana gelir.

Doğru bildiğimiz yanlışlar o kadar çok ki, bugün de aynı konuya devam ediyoruz.Eğer ilginizi çekiyorsa ve sizin de aklınızda yer etmiş ama doğruluğundan emin olmadığınız bilgiler varsa, bunları benimle paylaşırsanız, bu konu üzerinde biraz daha ilerleyebiliriz. Ben bir ortodontist olduğum için,sıklıkla duyduğum ve gülümseyerek dinlediğim , ortodonti ile ilgili kesilen ahkamlardan ve hurafelerden bahsedeceğim.

Doğumsal anomaliler, insanın en şanssız ve en çaresiz olduğu , ana karnında meydana gelen gelişimsel bozukluklardır.Halk arasında tavşan dudak veya kurt ağız diye bilinen dudak damak yarıkları da doğumsal bozukluklardan biridir.
Anne karnında , intrauterin hayatın 4-7. haftalarında dudak, 7-12. haftalarında ise damak gelişimi tamamlanır.Bir başka deyişle hamileliğin ilk 3 ayı çene-yüz komleksinin gelişiminde önemli olaylara sahne olur.

Periodontal sorunlar adıyla genellediğimiz , dişin etrafını saran dişeti ve kemiği ilgilendiren hastalıklarda artık akrep zehirinin kullanıldığını duyarsanız sakın şaşırmayın. JBMR dergisinin ocak ayı sayısında, Forsyth enstitüsünde yapılan çalışmalarda ileri seviyede periodontal sorunu olan hastalarda görülen kemik kaybının akrep zehiri ile durdurulduğu bilimsel bir makaleyle  belirtiliyor.

Hayatımızın bir döneminde hepimiz ağzımızda çıkan yaralardan şikayet etmişizdir.Yanağımızın veya dudağımızın içinde, bazen de ağız tabanı ve dil altında ortaya çıkan ve yaklaşık bir hafta on gün boyunca canımızı acıtıp, yemek yemeyi ızdırap haline getiren minik ülserler şeklindeki yaralardan bahsediyorum.Biz bu yaralara ‘Aftöz Stomatit ‘ yada kısaca ‘aft’ diyoruz.