Ortodontik Tedavi İle Bir Diş Nasıl Hareket Ettiriliyor?
Ortodonti, biomekanik bir dal . Biz dişleri düzeltirken, dişlere belli uygun kuvvetler verip, onları istediğimiz yönde hareketlendirerek çarpıklığı düzeltiyoruz. Bunun için önce dişlere braketler yapıştırılıyor ve içlerinden tel geçiriliyor. Tellerde yapılan özel bükümler veya tellerin kendi özel formlarından kaynaklanan elastikiyetten sağlanan uygun kuvvet braketler kanalıyla dişe aktarılmış oluyor.Bu işin mekanik kısmı .
Peki, bir diş nasıl hareketleniyor? Bir oyun hamuru içinde hareket etmiyor sonuçta. Çene kemiğine bağlı. Bu hareketlenme nasıl gerçekleşiyor?” Ortodonti biomekanik bir dal demiştim. Kuvvet uygulanmasıyla birlikte işin bio yanı başlar. Sağa ya da sola doğru iterek dişe kuvvet uygulandığında, dişin köküne ve alveol yani çene kemiklerine bir kuvvet gelmiş oluyor. Dişler çene kemiği içersine çivi gibi çakılmış değillerdir. Dişin etrafını saran, hücreden zengin periodomsium denilen bir tabaka var. Burada basınç farklılığı, basınç değişiklikleri meydana geliyor. Dişin itildiği yöne doğru basınç alan kemik yüzeyinde kemiği eriten osteoklast hücreleri oluşuyor. Aksi istikamette ise, yani gerilim tarafında yeni kemik yapımını sağlayan osteoblast hücreleri meydana geliyor. Bu hücresel aktiviteler bir yandan kemik yıkımına neden olurken bir yandan da kemik yapımına neden oluyor. Diş tabii ki yıkıldığı, kuvvet alan tarafa doğru ilerliyor. ‘Ortodontik diş hareketi’ bu. Peki bu yıkım ve yapım aşamasında dişin kendisinde bir değişiklik söz konusu oluyor mu? Hayır. Biliyorsunuz diş ve kemiğin elastite modülü,başka bir deyişle sertlik dereceleri farklıdır. Dişin altındaki dentin, kemiğin sertlik özelliğini gösterir. Dış yüzeydeki mine ise daha sert bir yapıdır. Dişte bir değişiklik olmaz. Ama eğer gereken kuvvetten fazlası uygulanmışsa, dişte değil ama kuvvetin geldiği noktada “camsal soysuzlaşma” olur, hücreler ölür çünkü ve hareketlenme durur. Sadece hareketlenmenin durması ile kalmayabilir. Süngerimsi bir yapısı vardır kemiğin, o süngerimsi yapıdaki deliklerin her birinde aynı hücresel aktivite başlayabilir ve bu durumda diş sallanmaya başlar. Gerekenden fazla kuvvet uygulamasının sonucudur bu. Diş elastik bir yapı değil. Deformasyon olmuyor ama köke gelen şiddetli kuvvetle diş değil, kök eriyor. Bu yüzden ortodontik tedavi ehil ellerde yapılmalı. İyi bir ortodondistin tecrübeli ve sabırlı olması gerekir.Çabuk sonuç almak için fazla kuvvet verip dişi birden, hızla hareketlendirmek söz konusu değildir. Belli bir süresi var.Diş ayda 1 ya da 1,5 milimetre hareket ettirilmeli. Toplam tedavi süresi vakaya göre değişe de, ortalama 2-2,5 yıl. Her 3-4 haftada bir hastanın periyodik kontrolleri yapılır . Sağlıklı günler dilerim… Tüm Makalelere Ulaşmak İçin Tıklayın...
